RÈN NỀ NẾP THÓI QUEN CHO TRẺ 24-36 THÁNG
Như chúng ta đã biết, việc rèn cho trẻ có những nề nếp, thói quen trong các hoạt động là một việc làm vô cùng quan trọng trong công tác nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ trong trường mầm non, đặc biệt là trẻ nhà trẻ. Thông qua việc rèn nề nếp, thói quen này đã góp phần hình thành cho trẻ có những nề nếp, thói quen tốt trong sinh hoạt, đồng thời hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, năng lực và phẩm chất con người, làm nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo. Nếu trẻ có nề nếp, thói quen không tốt thì sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến hoạt động của trẻ, ảnh hưởng đến việc hình thành nhân cách, năng lực, phẩm chất con người sau này của trẻ.
Vào đầu năm học Trẻ ở lớp tôi nói được rất ít, ngôn ngữ chưa rõ ràng mạch lạc, trẻ còn quấy khóc, không tham gia vào các hoạt động trong lớp, chưa có thói quen như chào hỏi lễ phép, cất đồ dùng đồ chơi đúng nơi quy định, ăn ngủ chưa đúng giờ, khi muốn đi vệ sinh chưa biết bảo cô giáo và đi vệ sinh chưa đúng nơi quy định. Là một giáo viên mầm non, trực tiếp nuôi dưỡng chăm sóc các cháu, tôi thấy việc rèn nề nếp, thói quen cho các con là rất cần thiết. Bản thân tôi kết hợp với giáo viên cùng lớp luôn gần gũi, nhẹ nhàng, tình cảm với trẻ, để uốn nắn trẻ dần dần, theo từng bước. Hàng ngày thông qua các hoạt động trên lớp như giờ đón trẻ, giờ chơi tập, giờ chơi theo ý thích, hoạt dộng vệ sinh, giờ ăn, giờ ngủ để tôi giáo dục trẻ, rèn nề nếp, thói quen ban đầu cho trẻ.

Hình ảnh: các bé có nề nếp vào hoạt động học
- Để trẻ có thói quen chào hỏi lễ phép với người lớn ở mọi lúc, mọi nơi một cách mạnh dạn, tự tin. Đầu năm trẻ đến lớp chưa biết chào cô, vào giờ đón trả trẻ tôi dạy trẻ con khoanh tay “chào cô”, “chào bố mẹ”. ngoài giờ đón trả trẻ tôi con dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi. Tôi đã lựa chọn cách dạy trẻ mà không mang tính áp đặt, gò bó để trẻ tiếp thu một cách tự nhiên, thoải mái.
Đầu tiên, tôi dạy trẻ đọc bài thơ. Với bài thơ “Cô và mẹ”, tôi dạy trẻ ở hoạt động chơi tập buổi sáng và dạy trẻ hàng ngày vào giờ chơi tập buổi chiều, vào giờ trả trẻ. Sau đó, tôi trò chuyện với trẻ về nội dung của bài thơ. Thông qua bài thơ, tôi giáo dục cho trẻ khi đi học phải biết chào bố mẹ, chào cô giáo, chào các bạn để vào lớp. Khi ra về phải biết chào cô giáo, chào các bạn để về với bố mẹ.
Ngoài bài thơ “Cô và mẹ” tôi còn rèn cho trẻ thói quen chào hỏi lễ phép thông qua bài thơ “Chào hỏi”.
Qua bài thơ “Chào hỏi” tôi dạy trẻ khi đi học về đến nhà phải biết chào ông bà, chào bố mẹ, chào anh, chào chị và những người thân trong gia đình. Khi ra ngoài gặp người lớn thì tùy theo độ tuổi mà trẻ có cách chào hỏi cho phù hợp.
Đầu năm học, đa số trẻ còn quấy khóc, chưa biết ngồi ngoan, giữ trật tự lắng nghe cô giáo giảng bài. Vì vậy, để đạt được kết quả tốt trong công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ tôi đã rèn cho trẻ có nề nếp học tập. Để trẻ có nề nếp học tập hàng ngày tôi cũng nhẹ nhàng, gần gũi trẻ, rèn cho trẻ. Ví dụ tôi cho trẻ đọc bài thơ

Thông qua bài thơ tôi rèn cho trẻ nề nếp biết giữ trật tự, ngồi ngay ngắn, chú ý lắng nghe cô giáo giảng bài, không đùa nghịch nói chuyện trong giờ học.
Đối với trẻ ở lứa tuổi 24- 36 tháng, trẻ hoạt động chủ yếu với đồ vật, học bằng chơi, thông qua chơi để học. Hàng ngày, khi tổ chức cho trẻ chơi ở các khu vực chơi trong lớp tôi giáo dục trẻ chơi đoàn kết với bạn, không tranh dành đồ chơi, biết chia sẻ đồ chơi với bạn. Để tạo cho trẻ có thói quen biết chia sẻ đồ chơi với bạn thì tôi nhẹ nhàng, gần gũi với trẻ uốn nắn trẻ,
Trong khi chơi, tôi thường xuyên chơi cùng trẻ, nhẹ nhàng hướng dẫn trẻ lấy và cất đồ chơi đúng nơi quy định qua đó rèn cho trẻ thói quen khi chơi xong biết cất dọn đồ chơi. Để rẻ thêm phần hứng thú và tích cực thì sau mỗi giờ chơi tôi vừa cho trẻ cất dọn đồ chơi, tôi vừa đọc bài thơ “Cất đồ chơi”.
Tôi nhận thấy trẻ vô cùng hào hứng, cất đồ chơi một cách nhanh chóng và gọn gàng.
Ở giai đoạn này, trẻ còn nhỏ, sức đề kháng của trẻ còn yếu, trẻ dễ mắc một số bệnh nhiễm khuẩn, Điển hình là bệnh tay chân miệng, Vì vậy, việc dạy cho trẻ biết giữ gìn vệ sinh cá nhân là rất cần thiết. đây là một trong những cách hiệu quả giúp trẻ phòng tránh được bệnh tật. Chính vì vậy, hàng ngày tôi thường xuyên rửa tay cho trẻ bằng xà phòng. Vừa rửa tay cho trẻ tôi vừa trò chuyện với trẻ, dặn trẻ phải biết rửa tay bằng xà phòng trước và sau khi ăn, sau khi đi vệ sinh và khi tay bẩn. Để trẻ dễ nhớ, dễ tiếp thu hàng ngày tôi thường xuyên đọc cùng trẻ bài thơ “Rửa tay sạch”:
Thông qua bài thơ “Rửa tay sạch” tôi rèn cho trẻ có thói quen vệ sinh cá nhân sạch sẽ, hàng ngày rửa tay với xà phòng trước và sau khi ăn, sau khi đi vệ sinh, khi tay
Ngoài việc rèn cho trẻ có thói quen rửa tay tôi còn rèn cho trẻ có thói quen rửa mặt sạch sẽ trước và sau khi ăn, khi mặt bẩn. Đồng thời tôi cũng rèn cho trẻ thói quen đi vệ sinh đúng nơi quy định.
Đối với giờ ăn: Là một giáo viên hàng ngày trực tiếp tổ chức bữa ăn cho trẻ, tôi luôn quan sát trẻ ăn, giúp đỡ, động viên trẻ tự giác xúc cơm ăn, động viên trẻ ăn hết xuất, ăn đa dạng các loại thức ăn. Tôi luôn tạo cho trẻ một tâm thế thoải mái, vui vẻ trước khi ăn. trong thời gian đợi cô chia ăn, tôi thường cho trẻ đọc bài thơ “Giờ ăn”.

Qua bài thơ tôi rèn cho trẻ nề nếp thói quen đến giờ ăn cơm phải biết tự giác ngồi vào bàn ăn, ngồi ngay ngắn, không kéo bàn, kéo ghế, xúc cơm gọn gàng, không làm rơi cơm ra bàn.
Trong khi ăn, tôi hướng dẫn trẻ một tay giữ bát, một tay cầm thìa xúc cơm ăn, nhắc trẻ không nói chuyện, không cười đùa khi ăn. Ngoài ra, tôi còn dạy trẻ biết xin cô khi cô chia cơm, trước khi ăn phải biết mời cô, mời các bạn, không lấy tay nhúp thức ăn, không xúc cơm sang bát của bạn, khi có cơm rơi nhặt vào đĩa để cơm rơi theo sự hướng dẫn của cô, khi muốn ho, hắt hơi thì lấy tay che miệng để tránh bắn vào người khác.
Ngoài rèn cho trẻ có nề nếp thói quen trong giờ ăn tôi còn rèn nể nếp thói quen trong giờ ngủ cho trẻ.
Đối với trẻ nhỏ, giấc ngủ có ý nghĩa rất quan trọng. Giấc ngủ có tác dụng làm giảm bớt sự mệt mỏi, khôi phục lại tinh thần, sức lực của trẻ giúp trẻ thực hiện tốt các hoạt động sau đó.
Đặc biệt trẻ 24- 36 tháng tuổi lần đầu đi học chưa quen với việc ngủ ở lớp, còn quấy khóc, không chịu ngủ. Vì vậy, chúng ta cần rèn cho trẻ có thói quen đến giờ đi ngủ biết tự lấy gối nằm vào chỗ nằm ngủ ngoan, ngủ đủ giấc, không nói chuyện, không chêu chọc bạn khi ngủ.
Hàng ngày, trước khi cho trẻ ngủ tôi dạy trẻ đi lấy gối vào chỗ nằm, phải nằm ngoan, mắt nhắm lại, không trêu đùa bạn. Để trẻ ghi nhớ lời cô dạy trước khi ngủ tôi cho trẻ đọc bài thơ “Giờ ngủ” Thông qua bài thơ tôi giáo dục trẻ ngủ ngoan, ngủ đúng giờ, không nghịch đồ chơi, không trêu chọc bạn, nằm ngay ngắn, không giơ chân, giơ tay để ảnh hưởng đến bạn khác.
Trẻ ở lứa tuổi nhà trẻ rất chóng quên nên việc rèn nề nếp, thói quen ban đầu cho trẻ cần phải thực hiện thường xuyên, liên tục và rèn trẻ ở mọi lúc, mọi nơi. Thông qua các bài thơ có nội dung gần gũi giúp trẻ dễ dàng ghi nhớ, từ đó hình thành ở trẻ những nề nếp, thói quen tốt để trẻ phát triển một cách toàn diện.

Tôi nhận thấy trẻ lớp tôi đã có nề nếp thói quen tốt hơn như: biết chào hỏi lễ phép, biết giữ trật tự, ngồi ngoan trong giờ học, biết chia sẻ đồ chơi với bạn, khi chơi xong biết cất đồ dùng đồ chơi đúng nơi quy định, có thói quen vệ sinh, trẻ ăn ngoan, ngủ ngoan.
Bản thân tôi đã rút ra được nhiều bài học bổ ích. Đó là: Giáo viên phải luôn tâm huyết với nghề, yêu nghề, mến trẻ, coi trẻ như con của mình. Giáo viên phải tìm tòi, sáng tạo, sử dụng linh hoạt các biện pháp rèn nề nếp thói quen ban đầu cho trẻ thông qua các bài thơ để trẻ tiếp thu một cách tự nhiên, thoải mái, không bị áp đặt và thu được kết quả cao. Giáo viên phải thường xuyên phối kết hợp với phụ huynh trao đổi với phụ huynh về nề nếp thói quen của trẻ để thực hiện tốt công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ.
Phát huy những kết quả đạt được và tiếp tục áp dụng biện pháp rèn nề nếp, thói quen cho trẻ thông qua các bài thơ tại nhóm lớp với mong muốn trẻ sẽ có nề nếp hơn trong mọi hoạt động, trên cơ sở đó bước đầu hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách con người cho trẻ.